فردوسی › …| ” میراث‌دار ادب پارسی “

فرایین چو تاج کیان برنهاد / همی‌گفت چیزی که آمدش یاد

همی‌گفت شاهی کنم یک زمان / نشینم برین تخت بر شادمان

به از بندگی توختن شست سال / برآورده رنج و فرو برده یال

پس از من پسر بر نشیند بگاه / نهد بر سر آن خسروانی کلاه

نهانی بدو گفت مهتر پسر / که اکنون به گیتی توی تا جور

مباش ایمن و گنج را چاره کن / جهان بان شدی کار یکباره کن

چو از تخمهٔ شهریاران کسی / بیاید نمانی تو ایدر بسی

وزان پس چنین گفت کهتر پسر / که اکنون به گیتی توی تاجور

سزاوار شاهی سپاهست و گنج / چو با گنج باشی نمانی به رنج

فریدون که بد آبتینش پدر / مر او را که بد پیش او تاجور

جهان را بسه پور فرخنده داد / که اندر جهان او بد از داد شاد

به مرد و به گنج این جهان را بدار / نزاید ز مادر کسی شهریار

ورا خوش نیامد بدین سان سخن / به مهتر پسر گفت خامی مکن

عرض را به دیوان شاهی نشاند / سپه را سراسر به درگاه خواند

شب تیره تا روز دینار داد / بسی خلعت ناسزاوار داد

به دو هفته از گنج شاه اردشیر / نماند از بهایی یکی پر تیر

هر آنگه که رفتی به می سوی باغ / نبردی جز از شمع عنبر چراغ

همان تشت زرین و سیمین بدی / چو زرین بدی گوهر آگین بدی

چو هشتاد در پیش و هشتاد پس / پس شمع یاران فریادرس

همه شب بدی خوردن آیین اوی / دل مهتران پرشد ازکین اوی

شب تیره همواره گردان بدی / به پالیزها گر به میدان بدی

نماندش به ایران یکی دوستدار / شکست اندر آمد به آموزگار

فرایین همان ناجوانمرد گشت / ابی داد و بی‌بخشش و خورد گشت

همی زر بر چشم بر دوختی / جهان را به دینار بفروختی

همی‌ریخت خون سر بی‌گناه / از آن پس برآشفت به روی سپاه

به دشنام لبها بیاراستند / جهانی همه مرگ او خواستند

شب تیره هر مزد شهران گراز / سخنها همی‌گفت چندان به راز

گزیده سواری ز شهر صطخر / که آن مهتران را بدو بود فخر

به ایرانیان گفت کای مهتران / شد این روزگار فرایین گران

همی‌دارد او مهتران را سبک / چرا شد چنین مغز و دلتان تنگ

همه دیده‌ها زو شده پر سرشک / جگر پر ز خون شد بباید پزشک

چنین داد پاسخ مرا او را سپاه / که چون کس نماند از در پیشگاه

نه کس را همی‌آید از رشک یاد / که پردازدی دل به دین بد نژاد

بدیشان چنین گفت شهران گراز / که این کار ایرانیان شد دراز

گر ایدون که بر من نسازید بد / کنید آنک از داد و گردی سزد

هم اکنون به نیروی یزدان پاک / مر او را ز باره در آرم به خاک

چنین یافت پاسخ ز ایرانیان / که بر تو مبادا که آید زیان

همه لشکر امروز یار توایم / گرت زین بد آید حصار توایم

چو بشنید ز ایشان ز ترکش نخست / یکی تیر پولاد پیکان بجست

برانگیخت از جای اسپ سیاه / همی‌داشت لشکر مر او را نگاه

کمان رابه بازو همی‌درکشید / گهی در بروگاه بر سرکشید

به شورش‌گری تیر بازه ببست / چو شد غرفه پیکانش بگشاد شست

بزد تیر ناگاه بر پشت اوی / بیفتاد تازانه از مشت اوی

همه تیرتا پر در خون گذشت / سرآهن ازناف بیرون گذشت

ز باره در افتاد سرسرنگون / روان گشت زان زخم او جوی خون

بپیچید و برزد یکی باد سرد / به زاری بران خاک دل پر ز درد

سپه تیغها بر کشیدند پاک / برآمد شب تیره از دشت خاک

همه شب همی خنجر انداختند / یکی از دگر باز نشناختند

همی این از آن بستد و آن ازین / یکی یافت نفرین دگر آفرین

پراگنده گشت آن سپاه بزرگ / چومیشان بد دل که بینند گرگ

فراوان بماندند بی شهریار / نیامد کسی تاج را خواستار

بجستند فرزند شاهان بسی / ندیدند زان نامداران کسی