ندانی چیست تحقیق ترازو / که می‌سنجد عمل بی دست و بازو
بگویم با تو یک یک سر میزان / ولی بشنو به شکل بی تمیزان
تو پنداری ترازوی قیامت / چنین باشد که در دنیا تمامت
بود شاهین آن عقل ای برادر / که پیدا می‌کند هم خیر و هم شر
بود یک کفه‌اش دنیا و کردار / دگر کفش بود عقبی و مقدار
اگر باشد تو را کردار نیکو / مقابل باشدت مقدار نیکو
اگر باشد سبک میزان به دنیا / به طاعت کی جزا یابی به عقبی
ز کس گر تو برنجی وز تو رنجند / بسوزی چون عمل‌های تو سنجند
هر آن چیزی که در آن کار تو باشد / یقین در پلهٔ بار تو باشد
اگر با خویش نیکی نیک می‌باش / چو خواهی کشت تخم نیک می‌پاش
که تا از یکی هفتصد بروید / وگر بد کاشتی هم بد بروید
بیان این ز من بشنو به تحقیق / که صدقست این سخن نزدیک صدیق
میان خیر و شر جز عقل هشیار / که داند فرق کرد اندر همه کار
همه کار نکو از عقل می‌دان / چو نبود عقل کم باشد ز حیوان
هر آن چیزی که باشد سخت دشوار / به میزان خرد سنجند هموار
بیان صورت و معنی میزان / بگفتم هان همینست ای عزیزان