وحشی › حکایت| ” میراث‌دار ادب پارسی “

بود سفیهی به سفاهت علم / ساخته محکم به جهالت قدم

داشت یکی لاشه خبر پشت ریش / بر تن او زخم ز اندازه بیش

بوی بد زخم تن آن خمار / باعث قی کردن مردار خوار

شل به یکی دست وبه یک پای لنگ / کور شده بسکه زده سر به سنگ

کرد رسن بر سر و بردش کشان / داد به دلال سر ریسمان

گفت که از دست عنان داده‌ام / همچو خر اندر وحل افتاده‌ام

زین وحل از لطف برآور مرا / بازخر از خواری این خر مرا

مرد فروشنده زبان باز کرد / در صفت خر سخن آغاز کرد

کاین خر صرصر تک آهو نهاد / گوی برون برده ز میدان باد

گر بنهی بر زبرش بار فیل / پیل صفت بگذرد از رود نیل

دست و دو پایش که ستون تنند / چار ستونند که از آهنند

کره خر شیره نینداخته / با همه اسبان به گرو باخته

صاحب خر این سخنان چون شنفت / رفت و به دلال خر آهسته گفت

کاینهمه تعریف تو گر هست راست / هست حماری که مرا مدعاست

داشتم این طور حماری مراد / شکر که بی‌رنج طلب دست داد

گفت فروشنده که ای غلتبان / چند از این درد سر رایگان

لاشهٔ خود را نشناسی که چیست / رو که برین عقل بباید گریست

ای ز دل مور دلت تنگتر / حرص تو از کوه گران سنگتر

گر فکند حرص تو بر کوه دست / در کمر کوه درآرد شکست

مور نه‌ای ، این کمر آز چیست / گور نه‌ای ، این دهن باز چیست

گور که خاکش به دهان ریختند / لقمه طلب بود از آن ریختند

آنکه نشد حرص و طمع دور از او / به که خورد لقمه لب گور از او

تن که تواش پرورش از جان دهی / پرورش لقمهٔ موران دهی

دیده کز او مور شود طعمه خوار / چند به هر خوان نهیش کاسه وار

به که چنان دیده نمکدان شود / کاو ز طمع کاسهٔ هر خوان شود

نان سر خوان لئیمان مخور / زهر خور و سبزی هر خوان مخور

گردهٔ گرمی که دهد مبخلت / داغ جگر سوز نهد بر دلت

آب بقا باد بر او ناگوار / کز پی نان است سگ داغدار

باش چو آهوی ختا پوست پوش / برگ گیا میکن ازین دشت نوش

آهوی چین گشته چنین خوش نفس / زانکه خورد برگ گیاهی و بس

مس که ز اکسیر طلا می‌شود / از اثر برگ گیا می‌شود

چند نشینی به سر خوان آز / گر نبود نان به گیاهی بساز

لب بدران حرص دهن باز را / میل بکش چشم بد آز را

ای به غم آب و علف پای بند / چون سگ نفست نرساند گزند

پیش سگ آهو نکند جان تلف / تا شکمش نیست پر آب و علف

آهو اگر میل گیا می‌کند / در بدنش مشک ختا می‌کند

در ره این معده که بادا خراب / فضلهٔ مردار شود مشک ناب

آه از این معدهٔ آتش نشان / شعله فروزنده آتش فشان

جاذبهٔ او نفس اژدر است / هاضمهٔ او دم آهنگر است

آتش این هاضمه گیتی فروز / شعله فروزنده و آفاق سوز

بس بودت دافعه آموزگار / کاو نکند فضلهٔ کس اختیار

فضلهٔ مردار که دنیایی است / داشتن آن نه ز دانایی است

چند به این فضله شوی پای بند / چون جعلش گرد کنی تا بچند

بگذر از آلودگی روزگار / دست از این فضله بشو زینهار

مایل سیم و زر عالم مباش / داغ دل از حسرت درهم مباش

باش در ایوان کرم صف نشین / ریز چو همیان درم از آستین

از درمی چند که بودیش نیست / پیش خردمند وجودیش نیست

چیست ترا ای همه تن حرص وآز / همچو خم زر دهن از خنده باز

با همه کس نخوت و زردار چیست / این همه عجب از دو سه دینار چیست

کبر و دماغش نه به جای خود است / گر درمش هست برای خود است

مخزن جمشید و فریدون کجاست / گنج فرو رفته قارون کجاست

جمله در این خاک فرو رفته‌اند / با کفنی زیر زمین خفته اند

آنکه فرستاد به این کشورت / خلق نکرد از پی جمع زرت

گر ز من و تست غرض جمع زر / کوه ز ما و تو بود سخت‌تر

گر چه درم مونس دلخواه تست / دشمن جانی‌ست که همراه تست

آنکه در اول به سرای سپنج / زیر گل و خاک نهان کرده گنج

کرده اشارت که بر هوشیار / گنج عدویی‌ست به خاکش سپار

زر نه متاعیست بلایی‌ست زر / الحذر ای زر طلبان الحذر