ازرقی هروی › شمارهٔ ۹| ” میراث‌دار ادب پارسی “

بفال همایون و فرخنده اختر / ببخت موفی و سعد موفر
بوقتی که هست اندر و فال خوبی / بروزی که هست اندرو سعد و اکبر
ببزم نو ، اندر سرای نو آمد / خداوند فرزانه شاه مظفر
سخی شمس دولت ، گزین کهف امت / ملک بوالفوارس ، طغانشاه صفدر
روان بزرگی و طبع مروت / سپهر معالی و خورشید گوهر
بباغی خرامید خسرو ، که او را / بهار و بهشتست مولی و چاکر
چمن های او را ز نزهت ریاحین / روشهای او را ز خوبی صنوبر
بگاه بهار اندر و روی لاله / بوقت خزان اندر و چشم عبهر
ز دستان قمری درو بانگ عنقا / ز آواز بلبل درو زخم مزمر
درختانش از عود و برگ از زمرد / نباتش ز مینا و خاکش ز عنبر
بکشی چو اندیشة مرد عاشق / بخوبی چو رخسارة یار دلبر
یکی برکۀ ژرف در صحن بستان / چو جان خردمند و طبع سخنور
نهادش نه دریا ، نه کوثر ولیکن / بژرفی چو دریا، بپاکی چو کوثر
بپاکی چو جان و بخوبی چو دانش / ز صفوت هواو ز لطافت چو آذر
روان اندر و ماهی سیم سیما / چو ماه نو اندر سپهر منور
بیک موی این باغ خرم سرایی / پر از صفه و کاخ و ایوان و منظر
نگویم که عین بهشتست لیکن / بهشتست اندر سرای مکدر
برافراز او چنبر چرخ گردان / سر پاسبان را بساید بچنبر
ز بس نقره کاری ، چو کاخ سلیمان / ز پس استواری ،چو سد سکندر
تصاویر او دهشت طبع مانی / تماثیل او حسرت جان آزر
همه سایه و صورت و شکل ایوان / در آن برکۀ لاژوردی مصور
تو گویی مگر جام کیخسرو ستی / منقش در و پیکر هفت کشور
سر کنگره ، گرد دیوار باغش / بساید همی پیکر اندر دو پیکر
گو زنان بالیده شاخند گویی / برآمیخته زخم را یک بدیگر
نپوید مگر صحن او را بسالی / مهندس باندیشه ، عنقا بشهپر
مزین درو صفه های مربع / منقش درو شمسه های مدور
بصفه درون پیکر پیل جنگی / بشمسه درون صورت شاه سرور
خداوند گنج و بزرگی و دولت / خداوند شمشیر و دیهیم و افسر
بشمشیر او باز بستست گیتی / عرض باز بستست لابد بجوهر
باندیشه اندر نگنجد مدیحش / که مدحش تماست و اندیشه ابتر
گر از باختر بر کشد تیغ هندی / رسد موج خون در زمان تا بخاور
بتشریف ملکت درون ، عین معنی / بتعریف دولت درون ، لفظ مصدر
کسی کوندیدست مر ناوکش را / در آتش مرکب ندیدست صرصر
ایا شهریاری ، که با همت تو / ز اعراض زایل شمارند محور
پلنگ از نهیب سنانت بخواهد / بخواهشگری بال و پر از کبوتر
ز تف سنان تو ، نازاده دشمن / چو سیماب بگریزد از ناف مادر
کسی کز سنان تو جان داده باشد / ز بیم سنان تو ناید به محشر
اگر آب تیغ تو در رفتن آید / درو هفت دریا بود هفت فرغر
چو نام تو خاطب ز منبر بخواند / سخن گوی گردد بفر تو منبر
شعاع درفش تو بر هر که تابد / نیاید ز اولاد آن دوده دختر
فلک را بسوزانی از عکس زوبین / زمین را بدرانی از نعل اشقر
تو آنی که شیر ژیان روز هیجا / همی بر سنان تو افسر کند سر
زمین پیکر از یکدیگر بگسلاند / بروز نبرد تو ، ز آهنگ لشکر
ز خنجر کنی چشمۀ زندگانی / اگر نام خود بر نگاری بخنجر
بنام خلاف تو گر گل نشانند / سنان جگر دوز و خنجر دهد بر
فری سیر آن بارۀ کوه پیکر / که با آب و آتش بپوید برابر
بچشم و بموی و بسم و سرین گه / چو جزع و چو مشک و چو پولاد و مرمر
بکبر پلنگ و برفتار شاهین / به قد هیون و به زور غضنفر
بهنگام نرمی و هنگام تندی / سبک تر ز کشتی ، گران تر ز لنگر
بآب اندرون همچو لؤلؤی بیضا / بآتش درون همچو یاقوت احمر
بر افراز او شاه هنگام هیجا / چو بر کوه خارا ز پولاد عرعر
ایا شهریاری که کوه سیه را / بسنبی به پیکان پولاد پیکر
درین بزم شاهانه بر رسم شاهان / به نور می لعل بفروز ساغر
میی گیر ، شاها ، که از بوی و رنگش / شود دیده و مغز پر مشک اذفر
بلطف روان و بنور ستاره / ببوی گلاب و برنگ معصفر
بروشن می لعل خوشبوی خوش زی / ز فرخ وزیر خردمند برخور
وزیری ، که او را کفایت مهیا / وزیری ، که او را جلالت مسخر
وزیری ، که جان سخن راست دانش / وزیری که شخص خرد راست زیور
وزیری ، که پرداخت جایی بماهی / به از قصر کسری و ایوان قیصر
بدل ناصح ملک پیروز دولت / بجان بندۀ شاه پیروز اختر
ایا شهریاری ، کجا تیغ عدلت / ز گیتی ببرید دست ستم گر
بمان اندرین دولت و ملک چندان / کجا آب حیوان برآید ز اخگر
فلک را بجز بندۀ خویش مشناس / زمین جز بکام دل خویش مسپر