نام کامل: محمدتقی بهار
تخلص و القاب: بهار، ملک‌الشعرا
زادروز: ۱۸ جمادی‌الاول ۱۳۰۵ هجری قمری (۲۹ اسفند ۱۲۶۵ شمسی)
زادگاه: تهران
آرامگاه: شهر قم (حرم حضرت معصومه)
قرن و دوره تاریخی: اواخر قرن سیزدهم و نیمه اول قرن چهاردهم هجری شمسی (دوران اواخر قاجار، مشروطه و اوایل پهلوی)
محمدتقی بهار در ۲۹ اسفند ۱۲۶۵ شمسی در تهران و در خانواده‌ای اهل ادب، فضل و سیاست دیده به جهان گشود. پدرش «میرزا محمد نقیب‌الممالک» از شاعران، ادیبان و روزنامه‌نگاران بزرگ خراسان بود که در تهران اقامت گزیده بود. بهار از همان کودکی در دامان پدر و در محیطی سرشار از کتاب و ادب پرورش یافت. او از سنین پایین استعداد شگرفی در سرودن شعر و نثر از خود نشان داد و به سرعت بر زبان و ادبیات فارسی و عربی تسلط یافت.
دوران جوانی بهار مصادف با یکی از پرتلاطم‌ترین دوران‌های تاریخ معاصر ایران، یعنی انقلاب مشروطه بود. او با قلمی آتشین و زبانی گزنده و کوبنده وارد عرصه سیاست و روزنامه‌نگاری شد. بهار با نگارش مقالات و اشعار سیاسی در روزنامه‌های مهم آن دوران، به دفاع از آزادی، مشروطه و حقوق ملت پرداخت و استبداد را به شدت نقد کرد. او به عضویت انجمن ولایتی خراسان درآمد و بعدها به عنوان نماینده مردم نیشابور و سبزوار، چندین دوره در مجلس شورای ملی حضور یافت و در تحولات سیاسی کشور نقش‌آفرینی کرد.
احیای سبک خراسانی و نوآوری در شعر
در عرصه ادبیات، بهار یکی از ستون‌های اصلی «جنبش بازگشت ادبی» بود. او در دورانی که زبان و ادبیات فارسی دچار انحطاط و تکلف شده بود، با بازگشت به سبک فاخر و استوار «سبک خراسانی» (مانند آثار فردوسی، ناصرخسرو و انوری)، به احیای زبان اصیل فارسی همت گماشت.
اشعار بهار شامل قصاید بلند، غزلیات، قطعات و رباعیات است که با زبانی فاخر، محکم و در عین حال روان سروده شده‌اند. او در قصاید خود مضامین حماسی، حکمی، اجتماعی و سیاسی را با ظرافت تمام به تصویر می‌کشید. در عین حال، بهار در سرودن شعر به زبان محاوره و ساده نیز توانایی داشت و از پیشگامان شکل‌گیری ادبیات نوین و طنز سیاسی در ایران به شمار می‌رود.
استاد دانشگاه و پژوهشگر بزرگ
بهار تنها یک شاعر نبود، بلکه پژوهشگری دقیق و استادی فرزانه بود. او سال‌ها در دانشگاه تهران به تدریس ادبیات فارسی پرداخت و نسل جدیدی از ادبا و پژوهشگران را پرورش داد.
شاهکار پژوهشی او کتاب «تاریخ ادبیات ایران» در سه جلد است که هنوز هم به عنوان یکی از مهم‌ترین و جامع‌ترین منابع در این زمینه خوانده می‌شود. علاوه بر این، بهار در احیای آثار شاعران بزرگ گذشته نیز نقش بی‌بدیلی داشت. تصحیح دقیق و علمی دیوان «فرخی سیستانی» و «مسعود سعد سلمان» از او، خدماتی ماندگار به گنجینه ادبیات فارسی است.
ملک‌الشعرای بهار سرانجام پس از یک عمر فعالیت خستگی‌ناپذیر در عرصه‌های ادب، سیاست و آموزش، در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۳۰ شمسی در تهران دیده از جهان فروبست. پیکر او را به شهر قم منتقل کردند و در جوار حرم حضرت معصومه (س) به خاک سپردند.
«سخن» آنگاه زاده شد که دلتنگیِ زبانِ مادری، ما را به جستجو وا داشت؛ جستجوی گنجینهای از واژگانی که قرنهاست در دیوانها و مثنویها و غزلها، چون مرواریدی در صدفِ دلِ شاعران نشسته است.
این پایگاه، نه صرفاً یک کتابخانهی دیجیتال، بلکه شبستانیست برای آنکه در هیاهوی این روزگار، گوشهای بیابیم و دمی با مولانا همنوا شویم، با حافظ همراز گردیم، و در بزمِ خیام و سعدی و فردوسی، جامِ سخن برکشیم.
باورمان آن است که هر بیت از اشعار پارسی، تکهای از هویت ماست؛ تار و پودی از فرهنگ، تاریخ و روحِ این سرزمین که نباید در غبارِ فراموشی گم شود. از اینرو، با عشقی بیپایان و دستی لرزان از احترام، گرد هم آمدهایم تا این میراثِ گرانبها را، به زیباترین شکلی که در توانمان بود، به دستِ شما برسانیم.
«سخن، شبستانی برای همنشینی با خسروان سخن پارسی»
📜 این پایگاه به همت انتشارات نسیم کوثر و شرکت توسعه فناوری کلمه رایان، با هدف پاسداری از هنرِ ادبیاتِ پارسی راهاندازی گردیده است.
ایمیل: Jafarinia98[at]gmail[dot]com
BarnameNevys.ir
KalamehCo.ir
NasimKowsar.ir