نام کامل: محمد بن حسام‌الدین حسن بن شمس‌الدین محمد خوسفی قائناتی
تخلص: ابن حسام
زادروز: حدود ۷۸۱ یا ۷۸۲ هجری قمری
زادگاه: خوسف (از توابع قائنات در خراسان جنوبی)
آرامگاه: شهرستان خوسف
قرن و دوره تاریخی: قرن نهم هجری (دوران تیموریان)
سایر آثار: نسب‌نامه، دلائل‌النبوه، نظم نثراللالی و دیوان اشعار
محمد بن حسام‌الدین، معروف به «ابن حسام»، در اواخر قرن هشتم هجری در دیار خوسف از توابع قائنات دیده به جهان گشود. او از خاندانی بسیار اصیل، دانشمند و وارسته برخاست و در فضای معنوی و علمی پرورش یافت. از همان دوران کودکی با آموزه‌های دینی، فقه و ادبیات عرب و فارسی مأنوس شد.
دوران جوانی و کمال علمی
او در جوانی به درجه‌ای از دانش رسید که نه‌تنها به عنوان یک شاعر، بلکه به عنوان یک فقیه، عارف و اندیشمند بزرگ در خراسان شناخته می‌شد. ابن حسام سال‌های طولانی از عمر خود را صرف تحصیل، تدریس و سیر و سلوک عرفانی کرد. او مردی وارسته، پارسا و بی‌اعتنا به زرق‌وبرق دنیوی بود که بیشتر عمر خود را در عبادت و تألیف سپری می‌کرد.
شاهکار ادبی: خاوران‌نامه
شهرت اصلی ابن حسام خوسفی به خاطر سرودن مثنوی بزرگ «خاوران‌نامه» است. این اثر که به تقلید از شاهنامه فردوسی و در قالب شعر حماسی سروده شده، یکی از مهم‌ترین و مفصل‌ترین حماسه‌های آیینی و مذهبی در ادبیات فارسی به شمار می‌رود. خاوران‌نامه به شرح دلاوری‌ها، جنگاوری‌ها و فضایل امیرالمؤمنین امام علی (ع) و یارانشان می‌پردازد و جایگاه ویژه‌ای در میان علاقه‌مندان به ادبیات حماسی و مذهبی دارد.
ابن حسام خوسفی سرانجام پس از یک عمر زندگی پربرکت که حدود ۹۲ سال طول کشید، در سال ۸۷۵ هجری قمری دیده از جهان فروبست. پیکر او را در زادگاهش، خوسف، بر روی تپه‌ای سنگی در میان کشتزارها به خاک سپردند. امروزه آرامگاه او در شهرستان خوسف به عنوان یکی از آثار تاریخی و ملی ایران ثبت شده و مورد احترام اهالی فرهنگ و ادب است.
«سخن» آنگاه زاده شد که دلتنگیِ زبانِ مادری، ما را به جستجو وا داشت؛ جستجوی گنجینهای از واژگانی که قرنهاست در دیوانها و مثنویها و غزلها، چون مرواریدی در صدفِ دلِ شاعران نشسته است.
این پایگاه، نه صرفاً یک کتابخانهی دیجیتال، بلکه شبستانیست برای آنکه در هیاهوی این روزگار، گوشهای بیابیم و دمی با مولانا همنوا شویم، با حافظ همراز گردیم، و در بزمِ خیام و سعدی و فردوسی، جامِ سخن برکشیم.
باورمان آن است که هر بیت از اشعار پارسی، تکهای از هویت ماست؛ تار و پودی از فرهنگ، تاریخ و روحِ این سرزمین که نباید در غبارِ فراموشی گم شود. از اینرو، با عشقی بیپایان و دستی لرزان از احترام، گرد هم آمدهایم تا این میراثِ گرانبها را، به زیباترین شکلی که در توانمان بود، به دستِ شما برسانیم.
«سخن، شبستانی برای همنشینی با خسروان سخن پارسی»
📜 این پایگاه به همت انتشارات نسیم کوثر و شرکت توسعه فناوری کلمه رایان، با هدف پاسداری از هنرِ ادبیاتِ پارسی راهاندازی گردیده است.
ایمیل: Jafarinia98[at]gmail[dot]com
BarnameNevys.ir
KalamehCo.ir
NasimKowsar.ir