قاآنی › قصیدهٔ شمارهٔ ۱- در مدح پیامبر اکرم محمد مصطفی‌(‌ص‌)| ” میراث‌دار ادب پارسی “

دوشم ندا رسید ز درگاه‌کبریا / کای بنده‌کبر بهتر ازین عجز با ریا
خوانی مرا خبیر و خلاف تو آشکار / دانی مرا بصیر و نفاق تو برملا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>گر دانیم بصیر چرا می‌کنی‌گنه</p>
</div>
<div class="m2">
<p>ور خوانیم خبیر چرا می‌کنی خطا
ماگر عطاکنیم چه خدمت‌کنی به خلق</p>
</div>
<div class="m2">
<p>خلق ارکرم‌کنند چه منت بری ز ما</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>ماییم خالق تو چو حاصل شود تعب / خلقند خواجهٔ تو چو واصل شود عطا
گه چون عسس مدارت از خون بی‌کسان / گه چون مگس قرارت بر خوان اغنیا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>گاهی چوکرم پیله‌کشی طیلسان به سر</p>
</div>
<div class="m2">
<p>گاهی ز روی حیله‌کنی پیرهن قبا
یعنی به جذبه‌ایم نه شوریده از جنون</p>
</div>
<div class="m2">
<p>یعنی به خلسه‌ایم نه پیچیده در ردا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>تاکی شود به رهگذر جرم ره سپر / تاکی‌کنی به معذرت جبر اکتفا
گویی‌که جبر باشد و باکت نه ازگنه</p>
</div>
<div class="m2">
<p>دانی‌که جرم داری و شرمت نه از خدا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>آخر صلاح را نبود فخر بر فجور / آخر نکاح را نبود فرق از زنا
کس‌گفت رنگها همه در خامهٔ قدر / کس‌گفت ننگها همه در نامهٔ قضا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>درگردش است لعبت و لعاب درکمین</p>
</div>
<div class="m2">
<p>در جنبش است خامه و نقاش در قفا
میغست در تصاعد و قلاب آفتاب</p>
</div>
<div class="m2">
<p>کاهست در تحرک و جذاب‌کهربا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>دیو از برای آنکه به خویشت شود دلیل / نفس از برای آنکه زکیشت‌کند جدا
آن نرم نرم شبههٔ باطل‌کند بیان / وین خند خند نکتهٔ ناحق‌کند ادا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>آن طعنه‌گوکه یاوری دین ذوالمنن</p>
</div>
<div class="m2">
<p>وین خنده زن‌که پیروی شرع مصطفا
گر جز قبول ملت اجدادکو دلیل</p>
</div>
<div class="m2">
<p>ور جز وثوق عادت اسلاف‌کوگوا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>این‌گویدت همی به تجاهل‌که حق‌کدام‌؟ / وین راندت همی به تعرص‌که رب‌کجا؟
این دزدکاروان و تو مسکین‌کاروان</p>
</div>
<div class="m2">
<p>آن رند و اوستا و تو نادان روستا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>آن آردت ز مسلک توحید منصرف / وین آردت به مهلک تزویر رهنما
بر دیدهٔ خلوص تو حاجب شود هوس / بر آتش نفاق تو دامن زند هوا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>سازد ترا به شرک خفی دیو ممتحن</p>
</div>
<div class="m2">
<p>آرد ترا به‌کفر جلی‌نفس مبتلا
نفس تراکسالت اصلی شود معین</p>
</div>
<div class="m2">
<p>طبع ترا جهالت فطری شود غطا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>گویی‌گه صلوه‌که شرعست ناپسند / رانی‌گه زکوه‌که دین است ناروا
گویی به‌خودکه‌رب ز چه‌رفتست‌درحجاب / رانی‌به دل‌که حق ز چه ماندست در خفا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>گر زانکه هست‌، حکمت پنهان شدن‌کدام</p>
</div>
<div class="m2">
<p>ور زانکه نیست پیرو فرمان شدن چرا
تا چند مکر و دغدغه‌ای دیو زشت‌خو</p>
</div>
<div class="m2">
<p>تا چندکفر و سفسطه‌ای مست ژاژخا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>بر بود من دلیل بس این چرخ‌گردگرد / بر ذات من‌گواه بس این دیر دیرپا
کوبنده‌یی بباید تا دف‌کند خروش</p>
</div>
<div class="m2">
<p>گوینده‌یی بباید تاکه‌کند صدا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>سریست زیر پرده‌که می‌پوید آسمان / آبیست زیر پره‌که می‌گردد آسیا
شاه ار ترا به تخت منقش دهد جواز / میر ار ترا به‌کاخ مقرنس زند صلا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>مدحت‌کنی نخست به نقاش آن سریر</p>
</div>
<div class="m2">
<p>تحسین‌کنی درست به معمار آن بنا
گویی به‌کلک صنعت نقاش‌آفرین</p>
</div>
<div class="m2">
<p>رانی به دست قدرت معمار مرحبا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>آخر چگونه‌کوه بدان شوکت و شکوه / آخر چگونه چرخ بدین رفعت و علا
آخر چگونه عرش بدین پایه و شرف / آخر چگونه مهر بدین مایه و بها</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>بی‌آمری بسیط جهان را شود محیط</p>
</div>
<div class="m2">
<p>بی‌خالقی فضای‌زمین را دهد ضیا
اسباب فرش من چه‌کم ازکاخ پادشه</p>
</div>
<div class="m2">
<p>آیات عرش من چه‌کم از عرش پادشا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>با این‌گنه امید تفضل بودگنه / با این خطا خیال ترحم بود خطا
الا به یمن طاعت برهان حق علی</p>
</div>
<div class="m2">
<p>الا به عون مدحت سلطان دین رضا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>اصل‌کرم ولی نعم قاید امم / کهف وری امام هدی آیت تقا
نفس بسیط‌، عقل مجرد، روان صرف / مصباح فیض راح روان روح اتقیا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>مصداق لوح‌، معنی نون، مظهر قلم</p>
</div>
<div class="m2">
<p>نور ازل چراغ ابد مشعل بقا
منهاج عدل تاج شریعت رواج دین</p>
</div>
<div class="m2">
<p>مفتاح صنع درج سخن‌گوهر سخا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>فیض نخست‌ صادراول ظهورحق / مرآت وحی رایت دین آیت هدا
گر حکم او به جنبش غبرا دهد مثال / ور رای او به رامش‌گردون دهد رضا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>راند قضا پیاپی کاجراست ای قدر</p>
</div>
<div class="m2">
<p>گوید قدر دمادم‌کامضاست ای قضا
پاینده دولتیست‌بدو جستن انتساب</p>
</div>
<div class="m2">
<p>فرخنده نعمتیست بدوکردن اقتدا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>بیمی‌که با حمایت او بهترین ملک / سلطان به یک تعرض اوکمترین‌گدا
عکسی ز لوح حکمت او هرچه در زمین</p>
</div>
<div class="m2">
<p>نقشی زکلک قدرت او هرچه در سما</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>گر پرسد از خدای‌که یارب‌کراست حق / الحق فیک منک الیک آیدش ندا
با نسبت وجود شریف تو ممکنات / ای ممکنات را به وجود تو التجا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>خورشید وسایه، روز و چراغ آفتاب وشمع</p>
</div>
<div class="m2">
<p>دریاو قطره‌، درو خزف برد و بوریا
اصل‌وطفیل‌، شخص وشبه‌، قصدوامتحان</p>
</div>
<div class="m2">
<p>بود و نبود، ذات و صفت عین و اقتضا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>فیاض وفیض‌، علت و معلول‌، نور و ظل / نقاش و نقش‌،‌کاتب و خط‌، بانی و بنا
بالله من قلاک بصیرا فقد هلک / تالله من اتاک خبیراً فقد نجا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>ذات تو سرفراز به تمجید ذوالمنن</p>
</div>
<div class="m2">
<p>نفس تو بی‌نیاز ز تقدیس اصفیا
ازگوهر تو عالم ایجاد را شرف</p>
</div>
<div class="m2">
<p>از هستی تو دوحهٔ ابداع را نما</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>در پیشگاه امر تو بی‌گفت و بی‌شنود / درکارگاه نهی تو بی‌چون و بی‌چرا
اضداد بی مسالمه با یکدگر قرین</p>
</div>
<div class="m2">
<p>ابعاد بی‌منازعه از یکدگر جدا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>اخلاف راشدین توگنجینهٔ شرف / اسلاف ماجدین تو آیینهٔ صفا
در پردهٔ ولایت عظمی نهفته رو / بر مسند خلاقت‌کبری‌گزیده جا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>نفس تو بوستانی معطور و دلنشین</p>
</div>
<div class="m2">
<p>ذات توگلستانی مطبوع و جان‌فزا
نورسته لاله‌ایست از آن بوستان ادب</p>
</div>
<div class="m2">
<p>نشکفته غنچه‌ایست از آن‌گلستان حیا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>غمگین‌شودبه‌هرچه‌توغمگین‌شوی‌رسول / شادان شود به هرچه تو شادان شوی خدا
شرعی‌که بر ولای تو حایل شود دغل / وحیی‌که بی‌رضای تو نازل شود دغا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>هر نیش‌کز خلیل تو نوشیست دلنشین</p>
</div>
<div class="m2">
<p>هر نوش‌کز عدوی تو نیشیست جانگزا
مهر ترا ثواب مخلد بود ثمر</p>
</div>
<div class="m2">
<p>قهر ترا عذاب مؤبد بود جزا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>آنجاکه‌ قدرتست اثر نیست از جهت / آنجاکه صدر تست خبر نیست از فضا
با شوکت تو چرخ اسیریست منحنی</p>
</div>
<div class="m2">
<p>با همت تو مهر فقیریست بینوا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>خرم بهشت اگر تو برو نگذری جحیم / رخشان سهیل اگر تو برو ننگری سها
درکارگاه امر تویی میر پیش بین / در بارگاه ملک تویی شاه پیشوا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>بی‌رخصت تو لاله نمی‌روید از زمین</p>
</div>
<div class="m2">
<p>بی‌خواهش تو ژاله نمی‌بارد از هوا
گویا شود جماد اگرگوییش بگو</p>
</div>
<div class="m2">
<p>پویا شود نبات اگرگوییش بیا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>مردود پیشگاه تو مردودکاینات / مقبول بارگاه تو مقبول ماسوا
در مکتب‌کمال تو خردی بود خرد / از دفتر نوال تو جزوی بود بقا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>جسم ترا به مسند ناسوت مستقر</p>
</div>
<div class="m2">
<p>روح ترا ز بالش لاهوت متکا
گنجی‌که بد سگال تو بخشدکم از خزف</p>
</div>
<div class="m2">
<p>رنجی‌که نیکخواه تو خواهد به از شفا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>حب توگر عدوست به جان می‌خرم عدو / مهر توگر بلاست به دل می‌برم بلا
خاری‌که از خلیل تو می‌خوانمش رطب</p>
</div>
<div class="m2">
<p>دردی‌که از حبیب تو می‌دانمش دوا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>دل با توگر دو روست ز دل می‌برم امید / جان با توگر عدوست ز جان می‌کنم ابا
بیمم نه با وداد تو از آتش حجیم / باکم نه با ولای تو از شورش جزا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>در روز حشر جوشن جان سازم آن وداد</p>
</div>
<div class="m2">
<p>در وقت نشر نشرت تن سازم آن ولا
قاآنیا اگرچه دعا و ثنای شاه</p>
</div>
<div class="m2">
<p>این دیو را اذی بود آن روح را غذا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>زان بر فراز عرش سرافیل را سرور / زین بر فرود فرش عزازیل را عزا
دشت دعا وسیع و سمند تو ناتوان / بام ثنا رفیع وکمند تو نارسا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>زین بیش بر طبق چه نهی جنس ناپسند</p>
</div>
<div class="m2">
<p>زین بیش بر محک چه زنی نقد ناروا
این عرصه‌ایست صعب بدو بر منه قدم</p>
</div>
<div class="m2">
<p>وین لجه‌ایست ژرف بدو بر مکن شنا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>گیرم‌که درکلام تو تأثیرکیمیاست / دانا به‌کان زر نکند عرض‌کیمیا
گیرم‌که عنبرین سخنت نافهٔ ختاست</p>
</div>
<div class="m2">
<p>کس نافه ارمغان نبرد جانب ختا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>ختلان و خنگ چاچ وکمان‌، روم و پرنیان / توران و تیر مصر و شکر هند و توتیا
گر رایت از مدیح شناسایی است و بس / خود را شناس تا نکنی مدح ناسزا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>ور مقصد از دعا طلبت نیل مدعاست</p>
</div>
<div class="m2">
<p>خود را دعاکن از پی تحصیل مدعا
شه، را هر آنچه باید و شاید مقرر است</p>
</div>
<div class="m2">
<p>بی‌سنت ستایش و بی‌منت دعا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>آن را که افتخار دعا و ثنا بدوست / ناید ثنا ستوده و نبود دعا روا
یار‌ب به زهد سلمان آن پیر پارسی / یارب به صدق بوذر آن میر پارسا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>یارب به اشک دیدهٔ‌گریان فاطمه</p>
</div>
<div class="m2">
<p>یارب بسوز سینهٔ بریان مجتبی
یارب به اشک چشم اسیران ماریه‌</p>
</div>
<div class="m2">
<p>یارب به خون خلق شهیدان‌کربلا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>یارب به آفتاب امامت علی‌که هست / مفتاح آفرینش‌ و مصباح اهتدا
یارب به نور بینش‌ باقرکه پرتویست</p>
</div>
<div class="m2">
<p>از علم او ظهورکرامات اولیا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>یارب به فر مذهب جعفرکه جلوه‌ایست / از صدق او شهود مقامات اوصیا
یارب به پادشاه خراسان‌کش آسمان / هر دم‌کند سجودکه روحی لک الفدا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>یارب به جود عام محمدکه‌کرده‌اند</p>
</div>
<div class="m2">
<p>تعویذ جان ز حرز جواد وی انبیا
یا‌رب به مهر برج نقاوت نقی‌که یافت</p>
</div>
<div class="m2">
<p>هجده هزار عالم ازو نزهت و نوا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>یارب به نور دعوت حسن حسن‌که هست / هستی او حقیقت جام جهان‌نما
فضلی‌که از شداید برزخ شوم خلاصت / رحمی‌که از مهالک دوزخ شوم رها</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>برهانم از و‌ساوس این نفس دون‌پرست</p>
</div>
<div class="m2">
<p>دریابم ازکشاکش این طبع خود ستا
چندم به‌کارگاه طلب نفس‌ در تعب</p>
</div>
<div class="m2">
<p>چندم به بارگاه فنا روح در عنا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>مگذار بیژنم را در قعر تیره چه / مپسند‌‌ بهمنم را درکام اژدها
ادعوک راجیاً و انادیک فاستجب</p>
</div>
<div class="m2">
<p>یا من یجیب دعوه داع اذا دعا</p>
</div>
</div>
<div class="b">
<div class="m1">
<p>فاستغفری لذنبک با نفس و اهتدی / بالله ان ربک یهدی لمن یشا