جامی › نهال جمال یوسفی را از بهارستان غیب به باغستان شهاد| ” میراث‌دار ادب پارسی “

بخش ۱۵ - نهال جمال یوسفی را از بهارستان غیب به باغستان شهادت آوردن و به آب دیده یعقوب و هوای دل زلیخا پروردن

درین نوبتگه صورت پرستی / زند هر کس به نوبت کوس هستی

حقیقت را به هر دوری ظهوریست / ز اسمی بر جهان افتاده نوریست

اگر عالم به یک دستور ماندی / بسا انوار کان مستور ماندی

گر از گردون نگردد نور خود گم / نگیرد رونقی بازار انجم

زمستان از چمن بار ار نبندد / ز تأثیر بهاران گل نخندد

چو آدم رخت ازین محرابگه بست / به جایش شیث در محراب بنشست

چو وی هم رفت کرد آغاز ادریس / درین تلبیس خانه درس تقدیس

چو شد تدریس ادریس آسمانی / به نوح افتاد دین را پاسبانی

به طوفان فنا چون غرقه شد نوح / شد این در بر خلیل الله مفتوح

چو خوان دعوتش چیدند ز آفاق / موفق شد به آن انفاق اسحاق

ازین هامون شد او راه عدم کوب / زد از کوه هدی گلبانگ یعقوب

چو یعقوب از عقب زین کار دم زد / ز حد شام بر کنعان علم زد

اقامت را به کنعان محمل افکند / فتادش در فزایش مال و فرزند

شمار گوسفندش از بز و میش / در آن وادی شد از مور و ملخ بیش

پسر بیرون ز یوسف یازده داشت / ولی یوسف درون جانش ره داشت

چو یوسف بر زمین آمد ز مادر / به رخ شد ماه گردون را برادر

دمید از بوستان دل نهالی / نمود از آسمان جان هلالی

ز گلزار خلیل الله گلی رست / قبای نازک اندامی بر او جست

برآمد اختری از برج اسحاق / ز روی او منور چشم آفاق

علم زد لاله ای از باغ یعقوب / ازو هم مرهم و هم داغ یعقوب

غزالی شد شمیم افزای کنعان / و زو رشک ختن صحرای کنعان

ز جان تا بود بهره مادرش را / ز شیر خویش شستی شکرش را

چو دیدش در کنار خود دو ساله / دمید ایام زهرش در نواله

گرامی دری از بحر کریمی / ز مادر ماند با اشک یتیمی

پدر چون دید حال گوهر خویش / صدف کردش کنار خواهر خویش

ز عمه مرغ جانش پرورش یافت / به گلزار خوشی بال و پرش یافت

قدش آیین خوش رفتاری آورد / لبش رسم شکر گفتاری آورد

دل عمه به مهرش شد چنان بند / که نگسستی ازو یک لحظه پیوند

به هر شب خفته چون جان در برش بود / به هر روز آفتاب منظرش بود

پدر هم آرزوی روی او داشت / ز هر سو میل خاطر سوی او داشت

جز او کس در دل غمگین نمی یافت / به گه گه دیدنش تسکین نمی یافت

چنان می خواست کان ماه دل افروز / به پیش چشم او باشد شب و روز

به خواهر گفت ای کز مهرورزی / به فرقم چون درخت بید لرزی

ندارم طاقت دوری ز یوسف / خلاصم ده ز مهجوری ز یوسف

به خلوتگاه راز من فرستش / به محراب نیاز من فرستش

ز یعقوب این سخن خواهر چو بشنید / ز فرمانش به صورت سر نپیچید

ولیکن کرد باخود حیله ای ساز / که تا گیرد ز یعقوبش به آن باز

به کف ز اسحاق بودش یک کمر بند / به خدمت سوده در راه خداوند

کمربندی که هر دستش که بستی / ز دست اندازی آفات رستی

چو یوسف را ز خود رو در پدر کرد / میان بندش نهانی زان کمر کرد

چنان بست آن کمر را بر میانش / که آگاهی نشد قطعا از آنش

کمر بسته به یعقوبش فرستاد / وز آن پس در میان آوازه در داد

که گشته ست آن کمربند از میان گم / گرفتی هر کسی را زان توهم

به زیر جامه جست و جوی کردی / پس آنگه در دگر کس روی کردی

چو در آخر به یوسف نوبت افتاد / کمر را از میانش چست بگشاد

در آن ایام هر کس اهل دین بود / بر او حکم شریعت اینچنین بود

که دزدی هر که بودی پایگیرش / گرفتی صاحب کالا اسیرش

دگر باره به تزویر این بهانه / چو کرد آماده بردش سوی خانه

به رویش چشم روشن شاد بنشست / پس از یکچند اجل چشمش فرو بست

بر او شد خاطر یعقوب خرم / ز دیدارش نبستی دیده بر هم

به پیش رو چو یوسف قبله ای یافت / ز فرزندان دیگر روی بر تافت

به یوسف بود هر کاری که بودش / به یوسف بود بازاری که بودش

به یوسف بود روحش راحت اندوز / به یوسف بود چشمش دیده افروز

بلی هر جا کزان سان مه بتابد / اگر خورشید باشد ره نیابد

چه گویم کان چه حسن و دلبری بود / که بیرون از حد حور و پری بود

مهی بود از سپهر آشنایی / ازو کون و مکان پر روشنایی

نه مه هیهات روشن آفتابی / مه از وی بر فلک افتاده تایی

چه می گویم چه جای آفتاب است / که رخشان چشمه اش اینجا سراب است

مقدس نوری از قید چه و چون / سر از جلباب چون آورده بیرون

چو آن بیچون درین چون کرده آرام / پی روپوش کرده یوسفش نام

به دل یعقوب اگر مهرش نهان داشت / وگر کردش به جان جا جای آن داشت

زلیخایی که رشک حور عین بود / به مغرب پرده عصمت نشین بود

ز خورشید رخش نادیده تابی / گرفتار خیالش شد به خوابی

چو بر دوران غم عشق آورد زور / ز نزدیکان نباشد عاشقی دور