نام کامل: رکن‌الدین ابوالحسن اوحدالدین بن حسین اصفهانی (مشهور به اوحدی مراغه‌ای)
تخلص: اوحدی
زادروز: حدود سال ۶۷۳ هجری قمری (۱۲۷۴ میلادی)
زادگاه: مراغه
آرامگاه: مراغه، آذربایجان شرقی (مقبره اوحدیه)
قرن و دوره تاریخی: اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری (هم‌زمان با دوران ایلخانان مغول و رونق فرهنگی تبریز و مراغه)
رکن‌الدین اوحدی در حدود سال ۶۷۳ هجری قمری در شهر مراغه دیده به جهان گشود . پدرش اصالتاً اصفهانی بود، اما او خود در مراغه پرورش یافت و به همین دلیل به «اوحدی مراغه‌ای» شهرت یافت . او در خانواده‌ای اهل فضل و دانش رشد کرد و از همان دوران کودکی و نوجوانی، تحت تعلیمات مشایخ و استادان زمان خود، به فراگیری علوم دینی، ادبیات و عرفان پرداخت . طبع روان و ذوق سرشار او باعث شد تا در سنین جوانی در محافل ادبی و عرفانی آذربایجان شناخته شود.
دوران جوانی و سیاحت
اوحدی برای تکمیل دانش عرفانی و ادبی خود، به سفرهای متعددی دست زد. او مدتی در زادگاه پدرش، اصفهان، اقامت گزید و سپس به شهرهای مختلف ایران و سرزمین‌های اسلامی سفر کرد . در این سفرها با مشایخ بزرگ عرفان دیدار کرد و از محضر آن‌ها بهره برد. او در دوران جوانی به دربارهای محلی و حاکمان زمان خود نیز راه یافت و با سرودن قصاید و غزلیات در مدح بزرگان، مورد توجه قرار گرفت. هم‌عصری با شاعران بزرگی چون خواجوی کرمانی و حضور در فضای فرهنگی پررونق عصر ایلخانی، جایگاه او را به عنوان یکی از ستون‌های شعر آن دوران تثبیت کرد .
اوحدی مراغه‌ای در غزل‌سرایی و به‌ویژه در سرودن «ترجیعات» و «ترکیبات» چنان مهارتی داشت که بسیاری از ادیبان، غزل‌های او را هم‌تراز با اشعار حافظ دانسته‌اند . زبان فارسی در دستان او به ابزاری لطیف، عاشقانه و عمیقاً عرفانی تبدیل شد. آنچه اوحدی را از دیگر شاعران هم‌عصرش متمایز می‌کند، تلفیق بی‌نظیر مضامین عرفانی با زبان عاشقانه و استفاده استادانه از آرایه‌های ادبی است. او در مثنوی «جام جم» و «منطق‌العشاق»، سیری عرفانی و نمادین را به تصویر می‌کشد که نشان‌دهنده عمق بینش فلسفی و عرفانی اوست . اشعار او سرشار از مفاهیم تازه، معانی عمیق و ستایش فضائل انسانی است .
پیری، درگذشت و میراث
اوحدی مراغه‌ای عمری پربار را در راه سرودن اشعار فاخر و ترویج اندیشه‌های عرفانی پشت سر گذاشت. او سرانجام در ۱۵ رمضان سال ۷۳۸ هجری قمری (۱۳۳۸ میلادی) در زادگاهش مراغه دیده از جهان فروبست . آرامگاه او که به «اوحدیه» معروف است، امروزه در شهر مراغه قرار دارد و زیارتگاه دوستداران ادب و عرفان است . میراث جاودانه او، دیوان اشعار اوست که شامل بیش از ۱۴ هزار بیت در قالب‌های مختلف غزل، قصیده، ترجیع‌بند و رباعی است . اوحدی به عنوان یکی از حلقه‌های اتصال مهم میان عرفان مولوی و غزل‌سرایی حافظ، تأثیری انکارناپذیر بر شکل‌گیری و تکامل «سبک عراقی» در شعر کلاسیک فارسی گذاشت.
«سخن» آن‌گاه زاده شد که دلتنگیِ زبانِ مادری، ما را به جستجو وا داشت؛ جستجوی گنجینه‌ای از واژگانی که قرن‌هاست در دیوان‌ها و مثنوی‌ها و غزل‌ها، چون مرواریدی در صدفِ دلِ شاعران نشسته است.
این پایگاه، نه صرفاً یک کتابخانه‌ی دیجیتال، بلکه شبستانی‌ست برای آن‌که در هیاهوی این روزگار، گوشه‌ای بیابیم و دمی با مولانا هم‌نوا شویم، با حافظ هم‌راز گردیم، و در بزمِ خیام و سعدی و فردوسی، جامِ سخن برکشیم.
باورمان آن است که هر بیت از اشعار پارسی، تکه‌ای از هویت ماست؛ تار و پودی از فرهنگ، تاریخ و روحِ این سرزمین که نباید در غبارِ فراموشی گم شود. از این‌رو، با عشقی بی‌پایان و دستی لرزان از احترام، گرد هم آمده‌ایم تا این میراثِ گران‌بها را، به زیباترین شکلی که در توانمان بود، به دستِ شما برسانیم.
«سخن، شبستانی برای هم‌نشینی با خسروان سخن پارسی»
📜 این پایگاه به همت انتشارات نسیم کوثر و شرکت توسعه فناوری کلمه رایان، با هدف پاسداری از هنرِ ادبیاتِ پارسی راه‌اندازی گردیده است.
ایمیل: Jafarinia98[at]gmail[dot]com
BarnameNevys.ir
KalamehCo.ir
NasimKowsar.ir