نام کامل: ابوالفضل رشیدالدین میبدی
تخلص: میبدی (مشهور به همین نام)
زادروز: نامشخص (نیمه نخست قرن ششم هجری قمری)
زادگاه: میبد، یزد
آرامگاه: میبد، یزد (مقبره‌ای منسوب به او که نیازمند توجه و احیا است)
قرن و دوره تاریخی: قرن ششم هجری (هم‌زمان با دوران سلجوقیان و اوج‌گیری عرفان خراسان)
ابوالفضل رشیدالدین میبدی در نیمه نخست قرن ششم هجری قمری در شهر میبد از توابع یزد دیده به جهان گشود . او در خانواده‌ای اهل فضل، تقوا و دانش پرورش یافت و از همان دوران کودکی و نوجوانی، شوق فراوانی به فراگیری علوم دینی، ادبیات عرب و فارسی و معارف عرفانی از خود نشان داد. میبد در آن دوران یکی از کانون‌های فرهنگی و مذهبی مهم ایران بود و همین فضا باعث شد تا او در محضر اساتید بزرگ زمان خود، به‌ویژه در مکتب عرفان خراسان، پرورش یابد.
دوران جوانی و تحصیل
میبدی برای تکمیل دانش خود، علاوه بر مطالعه آثار گذشتگان، تحت تأثیر مستقیم آموزه‌های «خواجه عبدالله انصاری»، عارف بزرگ قرن پنجم، قرار گرفت . او تفسیر گران‌سنگ خود را بر پایه املاها و آموزه‌های خواجه عبدالله انصاری بنا نهاد و با افزودن شروح، تفاسیر و اشعار خود، آن را به اثری مستقل و بی‌بدیل تبدیل کرد. دانش وسیع او در تفسیر، کلام، فقه و ادبیات باعث شد تا به عنوان یکی از چهره‌های برجسته علمی و عرفانی دوران سلجوقی شناخته شود.
رشیدالدین میبدی در نگارش «کشف‌الاسرار و عدةالابرار» چنان مهارتی از خود نشان داد که این اثر را به یکی از شاهکارهای نثر فارسی تبدیل کرد . سبک او آمیزه‌ای بی‌نظیر از نثر مسجع، عبارات شاعرانه، حکایت‌های پندآموز و اشعار منتخب از شاعران بزرگ است. او با زبانی شیوا، گرم و صمیمی، مفاهیم پیچیده عرفانی و تفسیری را برای خواننده فارسی‌زبان قابل‌فهم می‌ساخت.
میبدی در این تفسیر ده‌جلدی، هر آیه را در سه «نوبت» بررسی می‌کند: نوبت اول به ترجمه و تفسیر ظاهری، نوبت دوم به اشارات و نکات عرفانی، و نوبت سوم به حقایق و اسرار باطنی آیه می‌پردازد. این ساختار منظم و زبان شاعرانه او، میبدی را به «پیشاهنگ نثر شاعرانه» در ادبیات فارسی تبدیل کرده است . او با تلفیق عقل و عشق، پلی میان شریعت و طریقت ایجاد کرد و تأثیری عمیق بر نثرنویسان و عارفان بعدی، از جمله عطار نیشابوری و مولانا جلال‌الدین بلخی، گذاشت.
پیری، درگذشت و میراث
تاریخ دقیق درگذشت رشیدالدین میبدی در منابع ثبت نشده است، اما شواهد نشان می‌دهد که او تا اواسط یا اواخر قرن ششم هجری قمری زیسته است . آرامگاه او در شهر میبد قرار دارد، هرچند که این یادمان در گذر زمان دچار فرسایش شده و نیازمند توجه و احیای بیشتر است .
«سخن» آنگاه زاده شد که دلتنگیِ زبانِ مادری، ما را به جستجو وا داشت؛ جستجوی گنجینه‌ای از واژگانی که قرنهاست در دیوانها و مثنویها و غزلها، چون مرواریدی در صدفِ دلِ شاعران نشسته است.
این پایگاه، نه صرفاً یک کتابخانهی دیجیتال، بلکه شبستانیست برای آنکه در هیاهوی این روزگار، گوشهای بیابیم و دمی با مولانا همنوا شویم، با حافظ همراز گردیم، و در بزمِ خیام و سعدی و فردوسی، جامِ سخن برکشیم.
باورمان آن است که هر بیت از اشعار پارسی، تکهای از هویت ماست؛ تار و پودی از فرهنگ، تاریخ و روحِ این سرزمین که نباید در غبارِ فراموشی گم شود. از اینرو، با عشقی بیپایان و دستی لرزان از احترام، گرد هم آمدهایم تا این میراثِ گرانبها را، به زیباترین شکلی که در توانمان بود، به دستِ شما برسانیم.
«سخن، شبستانی برای همنشینی با خسروان سخن پارسی»
📜 این پایگاه به همت انتشارات نسیم کوثر و شرکت توسعه فناوری کلمه رایان، با هدف پاسداری از هنرِ ادبیاتِ پارسی راهاندازی گردیده است.
ایمیل: Jafarinia98[at]gmail[dot]com
BarnameNevys.ir
KalamehCo.ir
NasimKowsar.ir